Clausewitz.nl

Als rechtgeaarde nerd moet je natuurlijk af en toe eens wat anders op zien te duiken dan de obligate pc of Mac. Ook is het daarbij aan te raden eens wat verder te kijken dan het overbekende Windows en het veelgebruikte Linux. Het opbouwen van een nerd-image lukt behoorlijk aan de hand van het in bezit hebben van oude computers als bijvoorbeeld de Amiga 1200 of 2000, de Commodore 64 en 128 en de wat exotische Acorn Archimedes.

Uiteindelijk valt er echter niet aan te ontkomen dat er wat serieuzer digitaal speelgoed bij moet komen en in een dergelijk geval is een oerdegelijke computer in de klasse van een workstation een aantrekkelijke keuze. Een beetje workstation is zelfs met een hamer bijna niet stuk te krijgen, reserveonderdelen zijn over het algemeen zelfs jaren na dato prima te verkrijgen en, belangrijk, het is weer eens wat anders dan zo'n eeuwige pc.

Enige tijd geleden viel mijn oog dan ook op een Sun Ultra 2. Negen van de tien mensen hebben nog nooit van Sun gehoord, met dien verstande dat Sun binnen de IT-sector een al sinds jaar en dag bekend staande fabrikant is van top-of-the-line hardware op het gebied van professionele apparatuur. Zware servers, degelijke workstations: Sun levert de boel keurig af. Voorzien van een veelal uiterst stevig prijskaartje.

• Click to enlarge Click to enlarge
• Click to enlarge Click to enlarge
• Click to enlarge Click to enlarge
• Click to enlarge Click to enlarge
• Click to enlarge Click to enlarge
• Click to enlarge Click to enlarge

Het meest opvallende verschil tussen een workstation en een 'normale' pc is, voor een leek, de prijs. Workstations zijn over het algemeen fors duurder dan een pc met een vergelijkbare snelheid. Dit verschil in prijs wordt voornamelijk veroorzaakt door het veelal goed uitgebalanceerde ontwerp, waarbij alle hardware prima op de rest is afgestemd en bottlenecks zelden voorkomen, een bijzonder degelijke behuizing en een goed ontworpen koeling.

In vroeger tijden waren workstations beduidend sneller dan normale personal computers, maar dit verschil is over het algemeen verdwenen. Een stevige pc is dan ook zonder meer in staat om moderne workstationtaken uit te voeren en of workstations op de lange termijn dan ook weten te overleven in de huidige, door pc's overheerste, wereld is nog onduidelijk.

Nu echter weer terug naar de reeds genoemde Ultra 2. Destijds (eind jaren '90) was dit een uiterst snel, bijzonder prijzig en zeer degelijk stuk digitaal gereedschap. Standaard voorzien van de mogelijkheid tot het inbouwen van twee processors, twee SCSI-harddisks (want IDE is voor mietjes), zestien(!) geheugenmodules en een aantal uitbreidingskaarten, dit alles in een onopvallende desktopbehuizing. Tegenwoordig zijn deze machines op de tweedehandsmarkt voor hooguit enkele tientjes op te duiken, waarmee ze de mogelijkheid tot knutselen voor een laag bedrag openen.

De Ultra 2 is zoals gezegd voorzien van een desktop behuizing. Zwaar, degelijk, ontworpen voor jarenlang probleemloos gebruik. Geen leuke golfjes, extra ledjes, fancy knopjes: niks. De behuizing is strak en ademt een industriële degelijkheid uit. Niet de nerveuze renpaarden uit de Amiga-serie, nee, we hebben het hier over computers die bedoeld zijn voor het eindeloos verstouwen van enorme hoeveelheden data.

De Ultra 2 die ik thans in mijn bezit heb, heeft al enkele hardwarematige aanpassingen ondergaan maar is nog niet klaar om echt ingezet te worden. De eerste taak na het binnenkrijgen van dit degelijke apparaat was uiteraard het schoonmaken van binnen- en buitenzijde. Bij het schoonmaken van de binnenzijde blijkt al snel het doordachte ontwerp van het apparaat. De behuizing is moeiteloos open te krijgen door twee tabs aan de achterzijde los te klikken, waarna de hele bovenkant van de behuizing simpel te verwijderen is.

Na het openen blijkt de rest van de onderelen grotendeels zonder schroevendraaier te verwijderen en/of te vervangen te zijn. De geheugenmodules zijn aan de linkervoorzijde van de computer te vinden. Zoals gezegd kunnen er maximaal zestien (ja, echt) modules geplaatst worden, waarmee de maximale geheugenomvang op 2 GB komt. Niet slechts voor een computer uit (ongeveer) 1999! Deze dienen in groepjes van vier te worden ingezet en hebben een maximale omvang van 128 MB per module. Nadere observatie leert dat elk onderdeel prima gekoeld wordt door op strategische punten geplaatste ventilatoren, weldoordachte geleiding van luchtstromen en de totale afwezigheid van overtollige bekabeling.

Achter de geheugenmodules is ruimte gereserveerd voor maximaal twee processoren van het type UltraSPARC-II. Net als de Pentium-II wordt gebruik gemaakt van een slot in plaats van een socket. Indien slechts één processor wordt geplaatst, is het veelal noodzakelijk in het niet gebruikte slot een terminator te plaatsen.

Nog verder naar achteren is ruimte voor het plaatsen van een aantal uitbreidingskaarten van het type SBUS. In tegenstelling tot de uitbreidingskaarten van een pc (ISA, PCI, AGP, enz), worden SBUS-kaarten evenwijdig aan het moderbord geplaatst, op dezelfde wijze als bijvoorbeeld in mijn Acorn Archimedes. Er is tot op de dag van vandaag een forse hoeveelheid uitbreidingskaarten voor SBUS te vinden, waaronder met name SCSI- en Ethernetkaarten.

Rechts van de SBUS-slots is de voeding van 350 watt te vinden. Opvallend: de dikke bekabeling die vanuit de voeding richting moederbord loopt. Enige risico dat een kabel van deze omvang overbelast wordt, lijkt mij totaal afwezig.

Tenslotte, aan de rechtervoorzijde, de drivebays. Aan de bovenzijde is ruimte voor een 5.25"-device, veelal een cd-romdrive. Daaronder is ruimte voor een 3.5" diskdrive. Beide apparaten zijn (uiteraard) vanaf de voorzijde van de computer te bedienen. Onder deze twee drives is ruimte gereserveerd voor twee (SCSI-)harddisks met een SCA-aansluiting. Dit laatste wil zeggen dat ze, zonder de computer uit te zetten, in- en uit de computer gehaald kunnen worden.

Als besturingssysteem kan Solaris (thans versie 10) worden gebruikt, wat gratis bij Sun gedownload kan worden. Solaris is een Unix-variant en redelijk vergelijkbaar met Linux, met dien verstande dat de verschillen zeker niet uit het oog verloren mogen worden. Daarnaast zijn er ook enkele Linuxdistributies welke op de Ultra 2 geïnstalleerd kunnen worden. Voorlopig zal het echter bij Solaris blijven.

De Ultra 2 die ik al enige tijd in mijn bezit heb, heeft al enige hardwarematige aanpassingen ondergaan. Zoals gebruikelijk 'moet' ik de computer uitbreiden naar zijn gebruikelijk maximum. Hiertoe heb ik al enkele stappen ondernomen: de oorspronkelijke processoren (2x 300 MHz) zijn vervangen door twee fors snellere 400 MHz exemplaren, terwijl het werkgeheugen tevens is uitgebreid naar de maximale omvang van 2 gigabyte. Daarnaast is een kleine, maar belangrijke aanpassing gedaan: de Ultra 2 is, zoals vele Sunmachines, niet uitgerust met de welbekende dsub VGA-aansluiting, maar met een afwijkende 13w3 connector voor het aansluiten van een beeldscherm. Ik heb dan ook een adapter aangeschaft, waarmee het tóch mogelijk is een standaard beeldscherm aan te sluiten.

De oorspronkelijke enkele 9,1 GB harde schijf is vervangen door twee exemplaren van 72,8 GB, waarmee de computer voldoende capaciteit heeft verkregen om leuk mee te gaan experimenteren. Nu nog tijd vrij zien te maken om dat daadwerkelijk te gaan doen óók...

Het uiteindelijke gebruik van de machine is me nog niet helemaal duidelijk: als hij eenmaal hardwarematig is voltooid, zal ik er dus in eerste instantie de laatste incarnatie van Solaris 10 op zien te krijgen om daar eens wat mee te gaan spelen. Vervolgens loop ik met het idee om de Ultra 2 in te gaan zetten om automatisch een wekelijkse backup van mijn server te laten maken. Een andere mogelijkheid is om de Ultra 2 te gaan gebruiken als webserver om Clausewitz op te hosten. Of Solaris een permanente plek op de Ultra 2 zal houden durf ik nog niet te zeggen: het is zeer wel mogelijk dat er een BSD- of Linuxvariant op zal belanden...