Clausewitz.nl

Ultra DOSbox Backup1 Server2 Commodore 128 Archie Amiga 3000 Amiga 2000 Big Mac Dikke Bertha Amiga 1200 Commodore 64 Router Debby Win98 Backup2 Little Mac Server1

Retourtje Busovaca-Split-Zagreb

maandag 18 augustus 2008 17:36 | Author: Marcel Jaring |

Het begin

Eén van de veelgebruikte routes uit de periode '92-'93 was het traject Busovaca-Split-Zagreb, waarbij een paar voertuigen (minimaal twee, regelmatig drie en af en toe meer) in wisselende combinaties van vier- en tientonners dit traject aflegden met als doel diverse voor het transportbataljon benodigde spullen van uit Pleso Barracks bij Zagreb te transporteren naar één van de drie bases (A-, B- of Stafcie) van het transportbataljon. Dit kon van alles zijn: post, voertuigonderdelen, communicatieapparatuur en verder alles wat los en vast zat.

Aangezien bij het roteren van T1a mijn eigenlijk functie (verbindelaar bij de A-cie) was overgenomen door een vers clubje van T2 ben ik (na de nieuwe verbindelaars korte tijd wegwijs te hebben gemaakt), bij het Bevogroepje van de A-cie gevoegd, met als doel op regelmatige basis via bovengenoemde route heen en weer te crossen als viertonnercoureur.

Dit traject heb ik vervolgens inderdaad ook diverse malen afgelegd, waarbij het vaste riedeltje als volgt liep: met een gecombineerd (groot) konvooi van Busovaca naar Split, een ritje dat in een dag werd uitgevoerd.

De volgende dag werd dan door de groep voor de bevo-route zelfstandig richting Zagreb gereden, waarbij voor een groot deel van de kustroute via onder andere Zadar gebruik werd gemaakt. Het was daarbij noodzakelijk om gebruik te maken van een veerpont om de route te kunnen vervolgen. Uiteindelijk boog de route bij Senj het binnenland in en werd na een paar uur de grote VN-basis bij Zagreb (Pleso Barracks) bereikt. Ook voor deze rit werd (logischerwijs) een volle dag uitgetrokken.

Na aankomst in Zagreb werd onderdak gezocht in het legeringsgebouw van het Nederlandse detachement aldaar, welk gebouw werd gedeeld met een Franse eenheid. De volgende dag werden de voertuigen uit- en ingeladen, waarna op de vierde dag de terugreis werd afgelegd. Vervolgens moest in Split gewacht worden tot een nieuw konvooi gereed stond om richting Busovaca te rijden.

Groot voordeel van deze route vond ik de grote mate van zelfstandigheid welke je onderweg had: er werd verwacht dat je de spullen heen en weer bracht en hoe je dat regelde zocht je zelf maar uit. Vanuit Zagreb moest bij aankomst een sitrep worden uitgebracht aan de Stafcie in Hotel Nunspeet, verder niks. Veelal werd met twee viertonners gereden, soms met een extra tientonner. Oftewel, vier à zes man per keer. Bij een 'konvooi' van een dergelijke omvang was het niet gebruikelijk om een (onder)officier mee te sturen, zodat mijn persoontje (als dpl korporaaltje) dan ook regelmatig als konvooicommandant werd aangewezen. Poeh. Nou. Indrukwekkend. Net echt. ;-)

Over het algemeen was dit natuurlijk een simpel ritje: de route was bekend en rustig, gevechten waren niet te verwachten, roadblocks uiterst zeldzaam. Uiteráárd komt dan een keer Murphy om de hoek kijken. Op de een of andere manier móet er gewoon iets fout gaan. En áls er dan eenmaal iets fout is gegaan tijdens zo'n ritje, blijft het ook fout gaan. Dit is dan ook een beschrijving van een Bevoritje waar Murphy blijkbaar als konvooicommandant aanwezig was...

There's something rotten...

Ok, gaan we dan. Dit ritje speelde zich af in het (vroege) voorjaar van '93 en omvatte deze keer slechts twee viertonners: één van de A-cie (de mijne) en één van de B-cie met in totaal dus vier man aan boord. De winter was nagenoeg voorbij, de sneeuw was verdwenen en de temperatuur was aangenaam. Het ritje naar Split was zoals altijd in konvooi en gring probleemloos. De rit van de volgende dag, naar Zagreb, leverde ook geen problemen op.

Echter, bij aankomst op Pleso barracks gaf het aftanken van één van de viertonners wat problemen: de tankdop was met geen mogelijkheid van de tank te krijgen! Na korte tijd bleek dat de tank zichzelf vacuüm probeerde te zuigen en de dop dus muurvast zat. Eén van de aldaar aanwezige monteurs heeft vervolgens een klein gaatje in de tankdop geboord, waardoor er weer lucht in de tank kon komen en de dop verwijderd kon worden. Probleem opgelost!

Prima. We gaan verder. In de loop van de diverse ritten die we tot die tijd gemaakt hadden, waren we (als bevogroep) tot de conclusie gekomen dat een volle dag in Zagreb zitten om de vrachtwagens te beladen onzin was en dat dit makkelijk geregeld kon worden op de dag dat we vanuit Split in Zagreb aankwamen.

Zo ook op deze dag: de viertonners werden allebei keurig afgetankt, beladen en klaargezet om de volgende dag aan de terugrit te beginnen. Als extraatje kregen we deze keer ook een autoambulance (een dubbelassige aanhanger) mee, welke aan één van de viertonners werd gekoppeld.

De terugrit begon de volgende dag zoals altijd: vertrek vanuit Pleso barracks, stukje snelweg tot Karlovac en vervolgens de bergroute richting de kust. Omdat een van de viertonners de autoambulance op sleeptouw had, reed deze voorop om het tempo aan te geven. Ik reed er met mijn viertonner achter.

Na korte tijd op de bergroute te hebben gereden (ongeveer een uurtje onderweg) begon de autoambulance vóór mij slingerende bewegingen te maken, waarbij er grote hoeveelheden rook van de banden kwam. Bij controle bleek de achterste as geblokkeerd te zijn zodat verder gaan onmogelijk werd. We besloten dan ook de twee geblokkeerde wielen te verwijderen en op één as terug te rijden naar Zagreb om daar de boel te laten repareren. Daar aangekomen werd de boel gerepareerd en getest: probleem opgelost!

De volgende dag werd een tweede poging ondernomen om naar Split te rijden. De autoambulance was weer aangekoppeld en opnieuw werd de bergroute naar Senj genomen. Het weer was helaas slechter dan de vorige dag: lichte regen in Zagreb die langzaam overging in natte sneeuw toen we de bergroute dichter naderden. De natte sneeuw werd al snel vaste sneeuw en het begon ook duidelijk veel harder te sneeuwen. Ineens opnieuw een fors slingerende autoambulance voor mijn neus. Wéér rokende banden en nu nog wat meer dan de dag er voor! Controle: twéé geblokkeerde assen!

De oplossing van de vorige dag (het verwijderen van de wielen van de geblokkeerde as en dan terugrijden) zou nu dus niet werken. Probleem. De sneeuwval begon nu ernstige vormen aan te nemen. Ik besloot de viertonner met autoambulance en de beide bestuurders achter te laten en met de andere viertonner naar het dichtstbijzijnde dorp te rijden om te kijken of daar een telefoon (mobieltjes bestonden nog niet en Satcom hadden we niet aan boord) te vinden was om vervolgens contact op te nemen met Split.

Zo gezegd, zo gedaan. In een nabijgelegen dorpje enkele kilometers verderop was een 'postkantoor' waar inderdaad een openbare telefoon was waarvan ik gebruik kon maken. Na onze zakken te hebben afgespeurd bleken we óók nog een telefoonnummer van Hotel Palace in Split te hebben. Meevaller dus. Probleem doorgegeven, maar een oplossing kon niet worden aangedragen. Veel keuze was er niet: we konden óf een viertonner met twee man achterlaten bij de autoambulance en hulp in Zagreb regelen óf de autoambulance achterlaten en met twee viertonners terug naar Zagreb rijden om hulp te regelen.

Het weer was intussen vreselijk slecht geworden: de sneeuw kwam met bákken uit de lucht vallen en bemoeilijkte het rijden in toenemende mate. Door het verslechterende weer nam ik (ja, ik) het besluit om de autoambulance achter te laten na deze zoveel mogelijk onklaar te hebben gemaakt. De wielen waren helaas niet meer te verwijderen, zodat ik deze uiteindelijk lekgeschoten heb. De luchtslangen van het remsysteem hebben we doorgesneden, de rijplaten en alle losse onderdelen hebben we in een viertonner gegooid waarna we vervolgens terug zijn gereden.

Na aankomst heb ik als eerste de situatie doorgegeven aan de staf in Busovaca. Altijd weer leuk om een officier via de telefoon te horen ontploffen: "JE HEBT WAT?!? WEET JE WEL WAT ZO'N DING KOST!!!'. Hehehe...

Uiteraard hadden we het plan al opgevat om dat kreng zsm op te gaan pikken, wat echter bemoeilijkt werd door het feit dat het Nederlandse detachement in Zagreb geen bergingscapaciteit had én door de waardeloze weersomstandigheden ter plaatse. Dan heb je natuurlijk nog weer een leuke onderofficier die komt met de opmerking: "Ik heb de Polen gebeld en die zeggen dat het wel sneeuwt, maar dat het niet blijft liggen." Eh... Hallo? Sergeant? Wij komen er net vandaan en die Polen zitten aan de andere kant van die bergen. Het sneeuwt en het blijft wél liggen. En niet een beetje, maar véél!

Tja. Na een beetje heen en weer gevraagd te hebben, bleek dat de Engelsen wel waren voorzien van een aantal takeldozen en ze waren nog bereid om er eentje, compleet met chauffeur, uit te lenen óók! Met een ouwe viertonner (modelletje 4440) welke de verlamde autoambulance op z'n nek zou moeten nemen, gevolgd door een Engelse takeldoos, werd dan ook opnieuw een ritje gemaakt, op zoek naar de achtergelaten aanhanger.

De 4440 werd bestuurd door een chauffeur van het Nederlandse detachement in Zagreb, ik fungeerde als bijrijder, terwijl Hoogsteder als bijrijder in de Engelse takeldoos zat. Bakboord en Kollenhof bleven in Zagreb achter. De lichte regen in Zagreb werd onderweg naar de bergen, net zoals eerder die dag, natte sneeuw. De natte sneeuw werd ook nu weer droge sneeuw en de droge sneeuw werd veel sneeuw. Héél veel sneeuw. Bij het begin van de bergroute bleek dat deze voor alle verkeer(!) was afgezet. Uiteraard hebben we ons daar niets van aangetrokken en zijn doorgereden.

Echter, het was donker geworden en de sneeuw lag al bijna een halve meter(!) hoog. Het zicht was verschrikkelijk slecht (vanuit de cabine een paar meter, hooguit), zodat ik het besluit nam om voor de viertonner uit te lopen om niet abusievelijk de autoambulance (die ergens in de buurt moest staan) voorbij te gaan.

Stapvoets kwamen we verder en na enige tijd zag ik een sneeuwhoop aan de zijkant van de weg. Verdomd als het niet waar was: de autoambulance! Hij stond er nog! Nagenoeg volledig bedolven onder de sneeuw, maar hij wás er nog! Echter, nu moesten we dat ding nog mee zien te krijgen. De viertonner kon met veel pijn en moeite daar gekeerd worden (leuk, zo'n ravijn direct naast je als je in het donker in een sneeuwstorm probeert te keren), maar de takeldoos had iets meer ruimte nodig. Iets verderop bleek er wat meer ruimte te zijn, waarna de (uiterst capabele) Engelse chauffeur zijn 24-tons gevaarte slippend en glijdend wist te keren.

Na de autoambulance bovenop de viertonner te hebben gedeponeerd, konden we voetje voor voetje de bergen weer uitglibberen om terug naar Zagreb te gaan. Zodra we de bergen uit waren, waren de problemen voorbij en waren we na korte tijd (en dík na middernacht) weer gearriveerd. De viertonner mét autoambulance hebben we recht voor de ingang van het legeringsgebouw gezet. De komische sergeant met zijn 'het sneeuw wel maar het blijft niet liggen'-opmerking heb ik de volgende dag, in een stralend zonnetje, nog even op de decimeters dikke laag sneeuw op de autoambulance geattendeerd...

Murphy gaat tot het gáátje.

Nieuwe dag, nieuwe kansen. We probeerden voor de derde achtereenvolgende dag (maar nu zónder autoambulance) Split te bereiken. Omdat de normale route nog steeds onbegaanbaar was vanwege het slechte weer en de forse sneeuwval, besloten we een alternatieve route naar de kust te proberen en wel via Rijeka. Zo gezegd, zo gedaan. Alhoewel ook op deze route redelijk wat sneeuw lag, was deze over het algemeen redelijk begaanbaar.

Na ons via deze route een weg naar de kust te hebben geploegd, zijn we snel verder gereden richting de veerpont welke ons verder richting Split moest brengen. Bij de kust bleek er een fikse storm te woeden, welke erger werd naarmate we verder afzakten langs de kust. In de buurt van de veerponten bleek zich een forse file, grotendeels bestaande uit vrachtwagens, te hebben gevormd: vanwege de storm voeren de veerponten niet! Argh!

We wisten ons langs de file te wroeten tot bij de aanlegplaatsen en besloten daar te overnachten, waarbij constant een van ons wakker zou blijven om te voorkomen dat de boel werd leeggestolen. De volgende ochtend was er nog geen verbetering in het weer opgetreden, zodat na telefonisch overleg werd besloten om, met viertonners en al, te proberen in Rijeka de veerboot richting Split op te komen.

Opnieuw in de viertonners en daar gingen we weer. Wéér terug. In Rijeka aangekomen bleek het inderdaad mogelijk om met viertonners en al naar Split te varen. Echter: niet eerder dan een week later! Ook geen optie. We besloten in een hotel vlak buiten Rijeka te overnachten en de volgende dag een nieuwe poging te wagen.

Na opnieuw afgereisd te zijn richting Split bleken de veerponten nog steeds niet te varen, zodat we opnieuw teruggingen naar Rijeka. Vanwege toenemende rugklachten van Wendy Kollenhof besloten we een onderbrekening van één dag in te bouwen. Met z'n vieren zijn we vervolgens (eindelijk eens in burger!) Rijeka ingegaan en hebben daar de toerist uitgehangen en zijn op zoek gegaan naar een bioscoop, welke we na enige tijd vonden. Daar hebben we, hoe absurd het eigenlijk ook is, uitgebreid gekeken naar 'The bodyguard' met Whithney Houston en Kevin Costner.

Na zo wat broodnodige R&R te hebben gekregen, was het de volgende dag tijd om een nieuwe poging te wagen. Stralend voorjaarsweer, heerlijke temperatuur en een ritje langs de Adriatische Zee: geweldig! Het liep soepel: de rit richting veerponten verliep zonder enige tegenslag, de file bij de veerponten was weg en de overtocht was, zoals gebruikelijk, moeiteloos en snel.

Na de veerpont achter ons te hebben gelaten, begonnen we aan het laatste stuk van de rit richting Split. Weinig verkeer, dus we schoten goed op. Zadar waren we al voorbij en met pak 'm beet een uurtje rijden zou deze rit vol tegenslagen voorbij zijn.

Ineens viel echter de motor van mijn viertonner uit. Herstarten lukte niet. De stuurbekrachtiging viel uit. En dán moet je in een bocht op de kustweg zien te voorkomen dat je met je viertonnertje tien meter lager de zee in kiepert.

Ok, daar stonden we dan. Viertonner 1 reed natuurlijk rustig door (die had niks gezien) en wij (Bakboord en ik) konden niets anders doen dan wachten. Enkele minuten later kwam de andere viertonner voorzichtig terugrijden om te zien wat er aan de hand was.

Uiteraard waren we al op zoek gegaan naar een mogelijke oorzaak van het probleem. De brandstofmeter gaf aan dat de tank nog voor ongeveer een kwart vol was, maar daar kun je uiteraard niet volledig op vertrouwen. Na de tank geopend te hebben en er met een zaklantaarn (nee, géén aansteker) ingeschenen te hebben, konden we de diesel nog zien zitten: niet leeg dus. Misschien water in de tank? Even het aftapkraantje geprobeerd: geen water, maar pure diesel.

Motor ontluchten dan? Cabine omhoog en handmatig pompen: geen weerstand en dus ook geen brandstof. Conclusie: pomp defect. Ik besloot om samen met Bakboord achter te blijven bij de viertonner (die in een bocht midden op de rechterrijbaan van de kustweg Zadar-Split stond). De andere viertonner (met Hoogsteder en Kollenhof) zou in Split een takeldoos op gaan snorren.

Zo gezegd, zo gedaan. Bakboord en ik zijn enkele tientallen meters voor, respectievelijk achter, onze lamgeslagen viertonner gaan staan om het weinige verkeer uit beide richtingen op de aanwezigheid van onze stilstaande viertonner te attenderen en daarmee ongelukken te voorkomen. Enkele uren later kwamen Hoogsteder en Kollenhof inderdaad terug, mét een (opnieuw Engelse) takeldoos. Viertonnertje aangekoppeld en op weg naar Split. Rond middernacht kwamen we dan, na diverse mislukte pogingen, eindelijk in Split aan.

Bij controle van onze viertonner bleek een dag later het volgende: de brandstoftank was door het vacuümtrekken op de heenrit van onderaf diep ingedeukt. Door deze forse deuk kon er behoorlijk veel minder brandstof in de tank en kon bovendien het onderste gedeelte niet door de brandstofpomp worden gebruikt (de pomp lag 'droog' terwijl er in principe nog wel voldoende brandstof in de tank zat. Oftewel, de resterende diesel kon niet gebruikt worden. Hm.

Het ritje van Split naar Busovaca was vervolgens probleemloos. Ongeveer een week later dan gepland kwamen we uiteindelijk weer aan op ons startpunt, dit tot grote vreugde van de zowel de Staf-, Alfa- als Bravocompagnie. Had ik al gezegd dat onze lading bestond uit tientallen postzakken waar dus met smart op gewacht werd? :-)

Laatst aangepast (donderdag 29 juli 2010 20:07)

Plaats reactie

JComments

E-mail:
Reden:
Bericht:
Gras is...